Zaštitnik ljudskih prava i sloboda (Ombudsman) u Republici Crnoj Gori je nezavisna i samostalna institucija, čiji je zadatak da štiti i unapre đuje ljudska prava i slobode, kada su povrijeđena aktom, radnjom ili nepostupanjem oragana javne vlasti. Pored ove funkcije Zaštitnik ima i daleko širu misiju, a to je stvaranje svijesti o potrebi vladavine prava; o potpunoj i dosljednoj zaštiti sloboda i prava građana i, uopšte, stvaranja pravne sigurnosti građana; zakonitog i nepristrasnog rada svih državnih organa, pred kojima građani ostvaruju svoja prava, slobode, obaveze i pravne interese.

Ljudskim pravima se smatraju ne samo prava garantovana Ustavom i zakonima, već i prava garantovana ratifikovanim međunarodnim ugovorim a o ljudskim pravima i opšte prihvaćenim pravilima međunarodnog prava.

Institucija Zaštitnika ljudskih prava i sloboda ustanovljena je posebnim Zakonom, koji je donijela Skupština Republike Crne Gore, 10. jula 2003. godine. Zaštitnik vrši svoju funkciju na osnovu Ustava i zakona i u svom radu se pridržava načela pravde i pravičnosti.