Saopštenje povodom Projekta elektronskog zakazivanja pregleda

                                                                          

Na osnovu informacija u medijima i neposrednog obraćanja novinara Zaštitniku ljudskih prava i sloboda Crne Gore u vezi sprovođenja Projekta elektronskog zakazivanja specijalističkih pregleda sa primarnog na sekundarni i tercijalni nivo u javnim zdravstvenim ustanovama, Zaštitnik je pokrenuo postupak po službenoj dužnosti, saglasno odredbi člana 28 Zakona o Zaštitniku.

 

Projekat elektronskog zakazivanja specijalističkih pregleda u javnim zdravstvenim ustanovama počeo je 15.06.2017.godine. Ministarstvo zdravlja obrazložilo je da je Projekat pokrenut u cilju ostvarivanja sveobuhvatne, blagovremene, kontinuirane, dostupne, cjelovite i specijalizovane zdravstvene zaštite.

 

Na osnovu traženih i pribavljenih izjašnjenja od Ministarstva zdravlja, Doma zdravlja Podgorica i Kliničkog centra Crne Gore, kao i informacija do kojih se došlo praćenjem stanja u vezi  funkcionisanja i efekata elektronskog zakazivanja pregleda, Zaštitnik zapaža da je realizacija Projekta elektronskog zakazivanja specijalističkih pregleda u javnim zdravstvenim ustanovama praćena pozitivnim i negativnim iskustvima korisnika.

 

Zaštitnik zapaža da su u dosadašnjoj realizaciji projekta elektronskim zakazivanjem pregleda smanjenje liste čekanja za određene zdravstvene usluge i omogućeno pacijentima da te usluge ostvare u što kraćem roku i pored određenih poteškoća koje ometaju njegovo funkcionisanje.

 

Sistem elektronskog zakazivanja pregleda doprinio je rješavanju pojedinih problema našeg zdravstvenog sistema, kao što su duge liste čekanja, redovi u čekaonicama zdravstvenih ustanova i dr.

 

Ovim sistemom predviđeno je da pacijenti specijalistički pregled zakažu u mjestu u kom se nalazi njihov izabrani ljekar, a potom da pregled obave u najbližoj bolnici i u najkraćem vremenskom periodu. Pacijenti koji ne mogu ostvariti zdravstvenu zaštitu u mjestu prebivališta (nepostojanje zdravstvene ustanove sekundarnog i tercijarnog nivoa) upućuju se i stavljaju na liste čekanja u drugu najbližu zdravstvenu ustanovu, uz naknadu putnih troškova.

 

Prilikom zakazivanja pregleda pacijenti i izabrani ljekari suočavaju se povremeno sa problemom da zakažu pregled kod određenog specijaliste, zbog nedostatka termina (kod pojedinih ljekara slobodni termini su tek u narednoj godini) zbog čega su pacijenti primorani da čekaju duže vrijeme na preglede ili eventualno da zdravstvenu zaštitu zatraže u nekoj od privatnih zdravstvenih ustanova, izlažući se dodatnim troškovima.

 

Takođe, za neke procedure koje su neophodne za kontrolni pregled teško se nalaze termini, pa pacijenti koji su zakazali kontrolni pregled kod specijaliste, a u međuvremenu ne uspiju da pribave potrebne nalaze, mogu doći u sitaciju da pregled moraju iznova zakazati. Zbog toga se dešava da pacijenti samovoljno i bez zakazivanja odlaze kod specijalista na kontrolne preglede, što opet stvara gužve i neprijatnosti onima koji su već zakazani.

 

Nedostatak kadrovskih kapaciteta u zdravstvenim ustanovama u Crnoj Gori, nedovoljna tehnička opremljenost i ispravnost medicinske opreme, kao  i opterećenost pojedinih klinika i centara nesumnjivi su razlozi koji utiču na dužinu čekanja.

 

Na funkcionisanje elektronskog zakazivanja pregleda utiče i ponašanje velikog broja pacijenata koji ne dolaze na zakazane preglede.  Zato je neophodno da pacijenti koji iz bilo kojeg razloga ne mogu da dođu na zakazani pregled o tome blagovremeno obavijeste svog izabranog doktora. Na taj način oslobađaju termin, daju mogućnost pregleda drugim pacijentima i utiču na smanjenje liste čekanja.

 

Pojedini pacijenti izrazili su nezadovoljstvo da im je elektronskim sistemom zakazivanja pregleda uskraćeno pravo na slobodan izbor doktora specijaliste medicine. S tim u vezi, podsjećamo na odredbu člana 6 Zakona o pravima pacijenata, kojom je propisano da pacijent ima pravo da izabere doktora specijalistu medicine, odnosno stomatologije, u skladu sa kadrovskim mogućnostima ustanove.

 

Polazeći od ove zakonske odredbe, a imajući u vidu da se naš zdravstveni sistem suočava sa ograničenim brojem kadrova, jasno je da je ostvarivanje ovog prava, za sada, uslovljeno kadrovskim mogućnostima zdravstvenih ustanova. 

 

S obzirom da je ovaj sistem tek zaživio u praksi i da je još uvijek rano ocijeniti njegov konačni efekat, Zaštitnik će nastaviti sa praćenjem njegove primjene i reagovati na eventualna kršenja prava pacijenata.